Erkeklerin Kullandığı Gebelik Önleyiciler

Eski bir Fransız atasözü «prezervatif, frengiye karşı örümcek ağı, zevke karşı kalkandır» der. Erkeklerin kullandıkları prezervatifler, XVI. yüzyılda ortaya çıkmıştır. O çağlarda, özellikle cinsel hastalıklardan korunma sözkonusuydu. Prezervatiflerin bu amaçla kullanılmaları son derece etkilidir; ama çiftler prezervatiflerden özellikle gebelikten korunma aracı olarak yararlanmaktadırlar. Halk arasında «kaput» diye de adlandırılan prezervatifler, lateksin bulunmasından önce koyun körbarsağmdan yapılırdı.

Günümüzde kullanılan prezervatifler, çok ince, ama çok dirençli olan lateks maddesinden yapılırlar ve piyasaya sürülmeden önce, dayanıklılık testlerinden geçirilirler.

Piyasaya sunuluş

Prezervatifler, tıpta kullanılan parmak eldivenleri gibi sarılı olarak, sımsıkı kapatılmış poşetler içinde satılır. Sanlı olan bu prezervatif açıldığında yaklaşık 20 sm uzunluğunda ve 3 sm genişliğinde bir silindir biçimini alır. Açıldıktan sonra, ucunun kamışbaşı üstünde fazla gerilmemesine özen gösterilerek (böylece, spermanın toplanabileceği boş bir alan bırakılmış olur), sertleşme halindeki kamışın üstüne geçirilir. Yağlanırsa kullanılışı daha kolaylaşır: Kamış yalnızca ıslatılabilir ya da yağlı bir maddeyle ovalanabilir. Prezervatif takıldıktan sonra, dölyolu içine girişini kolaylaştırmak için, ucu ıslatılarak hafifçe sabunlanabilir.

Günümüzde, erkekler için hazırlanmış prezervatiflerin bazı modelleri, önceden slikonla yağlanmış olarak satılır; bu sözde kusursuzlaştırma işlemi, yalın bir sabunlamanın yerini tutmaktan uzaktır. Batı’da yaklaşık 50 000 000 kişinin yaşadığı ülkelerde, her yıl erkekler için satılan prezervatif sayısının 40 000 000 dolayında olduğu sanılmaktadır. Yaklaşık yüzde 5 olarak hesaplanan bazı başarısızlıklara karşın, bu yöntem son derece etkilidir.

Başarısızlık nedenleri

Dölyolu içinde kamışın sertleşmeyi yitirmesi (gevşeklik), prezervatifin tabanından spermanın dölyolu içine geriye akışına yolaçabilir; bu yüzden, boşalmadan sonra, kamışın oldukça hızla dölyolundan geri çekilmesi önemlidir.

Ayrıca perzervatifte yırtılmalar da olabilir; ama bu olasılık,yeni kullanılan lateksten prezervatiflerde oldukça azdır.

Sakınca ve üstünlükleri

Kauçuk alerjilerine çok ender raslanır. Bu yüzden,erkeğin fiziksel açıdan prezervatife katlanması aşağı yukarı tamdır. Buna karşılık, ruhsal açıdan prezervatife katlanamama durumlarına oldukça sık raslanır. Erkeklerin kullandığı prezervatif, hâlâ bir utanç aracı olarak görülmektedir. Bazıları bunu, kanlarıyla hiç kullanmazken, bazıları da eczaneden istemeye utanmaktadırlar.

Gençliklerinde sık sık genelevlere gitmiş 40 yaşın üstündeki erkekler, rahatlıkla prezervatif kullanmaktadırlar. Buna karşılık gençler, çoğunlukla, prezervatif kullanmaya yanaşmamakta, neden olarak da, hiç kullanmadıklarını ve gidip satın almaya ya da kendisiyle alay etmesinden korktukları bir eşin yanında ilk kez kullanmaya cesaret edemediklerini ileri sürmektedirler.

Diyaframın yerleştirilmesinin 3 evresi. — A. Dölyoluna sokulmadan önceki durumu. — B. içeri sokma. — C. Kesin yerleştirme.

Prezervatiflerin, kadınlar doğumdan hemen sonra diyafram ve spiral kullanamayacakları için, haplar da genellikle doğum sonrası ilk âdetlerden başlanarak verilebildiği için, özellikle doğumdan sonra kullanılması öğütlenir. Sağladığı güvenin çok yüksek olması (yüzde 90 dolayında), prezervatiflerin güvenilir doğum kontrol yöntemleri arasında sayılmasını sağlar.

Erkeğin Kendini Geri Çekmesi

Bu yöntem erkeğin, sperma atımının başlayacağını sezdiği an kamışını dölyolundan çekmesine dayanır. Sperma atımı dışarda, daha da iyisi’ kadının dış üreme organından uzakta olmalıdır.

Erkeğin kendini geri çekmesi, gebelikten korunma yöntemlerinin en yaygınıdır. Çiftlerin yüzde 70′ince uygulandığı sanılır, ama başarısızlık oranı oldukça önemlidir (yüzde 30). Dolayısıyle hekimler tarafından öğütlenmez. Erkeğin kendini geri çekmesinin başarısızlıkla sonuçlanmasının çeşitli nedenleri vardır.

XVII. yüzyıldan kalma bu yergili gravürde “bekaret kemeri» konusu işlenmiştir. Bekaret kemeri, ilk kadın koruyucularından biridir, ama gebeliği önlemekten çok, kadının kocasını aldatmasını önlemek amacıyla kullanılmıştır.

Spermatozoyitlerin, sperma atımından önce sidik yolu içine atılmalarına sık raslanır; sertleşme sırasında kamış deliğinde görülen hafif akıntı da, çoğunlukla spermatozoyitler kapsar.

Aynı biçimde, ilişkilerin tekrarlanması durumunda, sidik yolu içinde spermatozoyitlerin kalabileceği hesaba katılmalıdır.

Ayrıca bu yöntem, erkeklerin tümünde bulunmayan, çok sıkı bir kendini denetleme gerektirir. Üstelik, dış üreme organlarına boşalım da gebeliğe yolaçabilir; çünkü spermatozoyitier dölyoluna kadar ilerleyebilirler.

Sonuç

Bu uygulama, tıbbi açıdan çiftler için zararsızdır; ama etkililiği büyük ölçüde kuşku götürür. Erkeklerin çoğu, spermalarını istenilen biçimde tutmayı ve ilişkiyi zamanında kesmeyi beceremezler. VVesthoff, «bu yönteme güvenen bir çift, istenmeyen 3 gebeliği göze almalıdır» derken, Stix’e göre bu olasılık 13 gebeliği bulmaktadır. Dolayısiyle kadınlar, dikkatli olacağını söyleyen bir erkeğe genellikle güvenilemeyeceğini bilmelidirler. Çoğunlukla erkekler, duydukları zevki artırmak için, ilişkiyi boşalım ve orgazm sonunda keserler. Genel kural olarak, erkeklerin işbirliğine güvenerek bir gebelikten kaçınmanın olanaksızlığı kanıtlanmıştır. Her ne kadar bu yargı erkekler için oldukça ağır ise .de, normalde erkek psikolojisi açısından, içgüdüsel doyumun gelecek kaygısından önce geldiği kabul edilmelidir. Genel kural olarak, kadın, hiç bir zaman, «dışa boşalım» yoluyla gebelikten , korunma konusunda erkeğe güvenmemelidir.

Diyaframın etkililiğinde en önemli rolü boyutlarının uygun seçilmesi oynar. Resimde, dölyatağı boynunun boyutlarına göre diyafram seçmeyi sağlayan kutu görülmektedir.

Kadınlara Yerleştirilen Gebelik Önleyiciler

En eski çağlardan bu yana kullanılmışlardır. Her çağda, dölyoluna yabancı cisimler konmuş, boşluğun dibi tıkanarak spermayı durdurma amacı güdülmüştür. Bu alanda en büyük başarıyı, dölyolunun dibine sirke emdirilmiş sünger koyan Romalılar sağlamışlardır. Asetik asit tartışmasız en iyi sperma öldürücüdür. Bu yöntem doğum kontrol haplarının çıkışma kadar kullanılmış ve Batı toplumlarında eczacılar 1960 yıllarına kadar, fahişelerin çok kullandıkları küçük süngerler satmışlardır.

Kadın koruyucuları

Erkekler gibi kadınlar da bir tür kauçuk koruyucudan yararlanabilirler. Bunlar dölyolunun dibinde bir engel oluşturarak spermatozoyitlerin dölyatağı boynuna girmelerini önlemek amacıyla kullanılan küçük kauçuk araçlardır. Gerçekte, kauçuk bir engel ile kimyasal korunmayı (sperma öldürücü madde) birleştiren karışık bir yöntem sözkonusudur. Erkek prezervatifleri gibi bu araçlar da geçici kullanılırlar. İlişkilerden önce yerleştirilir, 8-10 saat sonra çıkarılırlar.

Çok çeşitli türleri vardır.

Diyaframlar

Sırasıyla diyaframın, görünümünü, kullanma koşullarını ve yerleştirilmesini inceleyeceğiz.

Görünüm

Diyaframlar aşağı yukarı yarıküresel biçimli, çok ince ve yumuşak lateksten yapılmış bir merkezden oluşurlar. Çevrelerinde daire biçimi ve sarmal bir yay bulunur. Bu yay bir kauçuk sargı içindedir.

2,5 mm aralıklarla 18 değişik boy diyafram vardır. En küçüğü 52,5 mm, en büyüğü 95 mm çapındadır.

Aygıtın yerleştirilmesi kadına hekim tarafından gösterilecek ve açıklanacak, aynı biçimde uygun ölçü de hekim tarafından saptanacaktır.

Kullanma koşulları

Diyaframı vermeden önce hekim dölyatağı miyomu, dölyatağı borusu iltihabı, yumurtalık kisti gibi hiç bir yapısal bozukluk ya da kadın hastalığı bulunmadığını saptamalı ve kadının anatomisinin diyaframa uygun olduğuna inanmalıdır. Ayrıca cinsel organ düşüklüğü olmadığını, dölyatağı boynunun sağlam olduğunu ve dölyatağı boynu kanseri bulunmadığını saptamak zorundadır.

Yerleştirme

Diyaframın boyutu belirlenince, kadına nasıl kullanacağını öğretmek gerekir. Hekim, diyaframın önde çatı kaynağına, arkada dölyolu arka çıkmazına yaslanarak dölyatağı boynunu örtmesi gerektiğini kadına söylemelidir.

Kadın, diyaframın dibine sperma öldürücü bir macun, v.b. yerleştirdikten sonra, diyaframı Sağ elinin baş ve orta parmaklarıyla tutarak dölyoluna sokar; bu durumda diyafram, dölyolu içinde kayarak dölyolu arka çıkmazına dayanır. O zaman, aracın ön kenarını yukarı doğru itmek, kolayca çatının arkasına yapışmasını sağlar. Kadın bundan sonra, işaret parmağını dölyolu boşluğuna sokarak, diyaframın dölyatağı boynunu iyice örtüp örtmediğini denetlemelidir. Aracın çıkarılması çok kolaydır: İşaret parmağını kanca gibi kıvırarak çatıya yapışan ön ucu tutmak ve hafifçe öne aşağıya doğru çekmek yeterlidir. Bundan sonra, diyafram kolayca çıkarılabilir.

Diyaframın varlığının, cinsel ilişki sırasında duyulmadığını belirtmek gerekir.

Diyaframı kullanma ilkeleri

Diyaframın ilke olarak, cinsel ilişkiden en çok bir saat önce yerleştirilmesi gerekir. Her zaman, dibine sperma öldürücü krem konmalı ve cinsel ilişkiden sonra 8-10 saat çıkarılmamalıdır.

Ayrıca, her kullanımdan sonra yıkanmalı, kurutulmalı, pudralanmalı ve kutusunda saklanmalıdır.

Sonuçlar ve başarısızlıklar

Başarısızlık oranı oldukça yüksektir (yüzde 50 dolaylarında).

Bununla birlikte kadınların sorumlu olduğu başarısızlıklarla, yöntemin sorumlu olduğu başarısızlıklar arasında ayrım yapmak gerekir.

Kadınların sorumlu olduğu başarısızlıkların nedeni, bazı kadınların bu doğum kontrol yöntemini öteki yöntemlerle birlikte kullanmaları, dolayısıyle de aracı her ilişkiden önce takmamalarıdır. Kadın gebe kaldığında, bu istenmeyen gebeliğin sorumlusunun hangi yöntem olduğu bilinemez.

Doğrudan doğruya yönteme bağlı başarısızlık durumları, diyaframın boyunun seçiminde bir yanlışta, gereğince yerine oturtulmamış olmasında ya da organa tam bir uyma sağlamayacak eksik bir engel oluşturmasındadır.

Diyafram hiç bir zaman kusursuz bir doğum kontrol aracı olmamıştır ve başarısızlık yüzdeleri her zaman yüksektir. Günümüzde yerini, spiral ve doğum kontrol hapları almıştır.

Üstelik yerleştirilmesi güçtür ve deneyler yalnızca 2 kadın grubu tarafından kullanıldığını ortaya koymuştur: Doğum kontrol hapı kullanmak tan korkanlar; spiral ve doğum kontrol hapı kullanmasında sakınca olanlar. Asıl şaşırtıcı olan, kullanılması çok kolay ve son derece etkili erkek prezervatifleri bulunduğu halde çiftlerin çoğunlukla etkisiz kalan bir kadın korunma aracı kullanmada diretmeleridir.

Sperma Öldürücü Yerel İlaçlar

Etki biçimi

Doğru uygulama koşulları içinde, spermatozoyitleri öldüren ya da en azından kesinlikle hareketsizleştirebilen maddeler sözkonusudur.

Eskiçağ’da bu amaçla balmumu, üstübeç, bal kullanılmıştır. Bu arada, çok sayıda yaşlı kadını zengin eden bazı «kocakarı ilaçları»nı da unutmamak gerekir. Yakın dönemde bulunan maddeler (krem, pelte, fitil, köpükler, tozlar, v.b.), spermatozoyitlerin geçişine fiziksel ve kimyasal engel oluşturacak biçimde hazırlanmıştır. Ama, piyasaya daha güzel bir biçim altında sunulmakla birlikte, eski zamanda kullanılan kocakarı ilaçlarından daha etkili değillerdir.

Kullanım

Fitiller, dölyolu içinde parmakla elden geldiğince uzağa itilmelidir. Krem ve köpükler, bir özel çubuk aracılığıyla içeri konabilir. Tozları kullanmak için püskürteçler vardır.

Bu kimyasal araçların sakıncası, ilişkilerden hemen önce dölyolu içine yerleştirilmeleri gerekmesi ve ancak sınırlı bir süre içinde etki. göstermeleridir.

Sperma öldürücülerin niteliğinin incelenmesi

Bu ilaçlar, yapımcılar tarafından ciddi olarak incelenmekte ve her zaman, yerel olarak uygulandığında kesinlikle etkili olabilecek maddeler araştırılmaktadır. Satışa sunulmadan önce, bu maddeler çeşitli testlerden geçirilmekte, her biri, değişik sperma örnekleri üstünde denenmektedir Bunlar arasından yalnızca, belli sayıda sperma üs tünde etki gösteren ve denemeyi kabul eden kadınlarda yerel tahrişe yolaçmayan, etkili maddeler ayrılır. Bu krem ve pelteler, kadınlar tarafından genellikle bir tıkaçla birlikte kullanıldıklarından, önceden bu maddelerin kauçuğu bozmadıklarını denetlemek gerekir.

Zararsızlığı

Yerel sperma öldürücülerin alerji tepkilerine ya da duyarlıklara yolaçma olasılığı aşağı yukarı yoktur. Bununla birlikte, ilacın etkisiyle bozulmuş bir spermatozoyitin, gene de bir yumurtayı döllemeyi başararak anormal bir çocuğun doğumuna neden olabileceği olasılığı sık sık düşünülmüştür. Bu kaygı yersizdir; çünkü yalnızca normal spermatozoyitler dolleyici güçtedirler.

Etkililiği

Bu maddeler çok büyük oranda başarısızlığa neden olduğundan, hekimler tarafından pek öğütlenmezler. Bununla birlikte, dölyolu tıkaçlarının etkisini artırmaya yararlar; ayrıca, öteki yöntemlerin (erkeğin prezervatif kullanması, erkeğin kendini geri çekmesi ya da spiral) etkililiğini tamamlamak için de kullanılabilirler.

Spiraller

Döiyatağı içi yoluyla döllenmeyi önleme, en eski doğum kontrol yöntemleri arasında yeralır.

Eskiden Araplar, çölü geçmeden önce develerin dölyatağı içine yuvarlak ve düz bir taş koyduklarında, dişi hayvanların kendilerini erkek hayvanlardan sakındıklarını buldular; bu, doğum kontrolü konusunda en yalın yolu oluşturmakla birlikte, çağdaş hekimlerin amaçlarını biraz aşmaktadır. Bu alışkanlık Büyük Sahra’da hâlâ sürdürülmektedir.

Aynı biçimde, yüzyıllar boyunca, Sonda adalarının yerlileri, eşlerinin dölyatağı içine geçici olarak, genellikle esnek bir bitki lifinden oluşan bir madde koyarak onların gebe kalmasını engellemişlerdir (bu esnek lif, oldukça sık yenilenmekteydi). Bir hekimin bilimsel yönden bu soruna yaklaşımıysa, ancak 1923 yılında gerçekleşti. Alman hekimi Grafenberg, hastaların döiyatağı içine, döiyatağı boynunu genişlettikten sonra, adını taşıyan metal bir halka yerleştirmeyi önerdiği için, ülkesindeki tıp örgütünün şimşeklerini üstüne çekti.

1955 yılında, satışa sunulan 2 tip madde sayesinde, bu yöntem yeniden moda oldu. Bu maddeler, x ışınlarını geçirmez olduklarından röntgen yoluyla spiralin incelenmesini sağlayan hareketsiz polietilenler ve bu araçların kullanımını kısıtlayan bazı ihtilaflarla etkili biçimde savaşmayı sağlayan antibiyotiklerdir.

Çeşitli araçlar

Döiyatağı içine konan araçların değişik modelleri vardır; burada en çok kullanılanları tanıtmakla yetineceğiz. Sözkonusu araçların uçlarında genellikle, dölyolu içinde kalan ve gerektiğinde aygıtın çekilip çıkarılmasını sağlayan çok yumuşak, küçük bir naylon iplik bulunur.

Margulies spirali, dölyolu uzantısı sert olan tek spiraldir; bu uzantının döiyatağı boynu düzeyinde kesilmesi gerekir; ender olarak kullanılmaktadır.

Yumuşak naylon iplikli Lippes halkası, spirallerin en çok kullanılanıdır.

Yakın dönemde gerçekleştirilen, etkililiği önemli ölçüde artıran bakır telli spirali ayrı olarak incelemek gerekir.

Bakır telli spiral

Bu yeni tip spiralin etkililiği, doğum kontrol hapınınkiyle aşağı yukarı aynıdır. Bu aşama, bakır sayesinde gerçekleştirilmiş, raslantıyla, bakırın gebeliği önleyici özelliği olduğu farkedilmiştir. Nedeni bilinmemekle birlikte, bu olay kanıtlanmıştır.

Bu buluş uygulamaya yeni konmuş ve sözkonusu spiraller Avrupa’da kullanılmaya başlanmıştır. Bunlar T ya da 7 biçimindedir. Yatay çubuk plastiktendir ve dikey çubuk üstüne çok ince bir bakır tel sarılmıştır. Bu doğum kontrol aracının sayısız üstünlüğü vardır. Asıl etkisi bakırın varlığına bağlı olduğundan, boyu küçültülebilir. Böylece kadın tarafından daha iyi kullanılır ve daha kolay yerleştirilir. Çocuğu olmamış kadınlara bile takılabilir. Başarısızlık oranı yüzde 1 kadardır. Spiral, işini iyi bilen bir kadın hastalıkları uzmanı tarafından yerleştirilirse, başarısızlık olasılığı son derece azdır.

Bakırın özellikleri zamanla azaldığından, spiralin düzenli olarak değiştirilmesi gerekir; ama bu bir sakınca sayılmaz.

Daha önce, hayvanlarda başka metallerin de etkili olduğu gözlenmiştir.

Bakırın kullanılması, araştırıcıların spiralin kusursuzlaştırılması konusunda karşılaştıkları güçlüklerden birini çözmüştür. Gerçekten, spiralin yüzeyi artırıldıkça etkililiği daha çok olmaktaydı. İncelenmekte olan böyle bir modelin yüzeyi 200 mnr’dir. Böyle bir spiral, bütün gebelik tehlikelerini ortadan kaldırabilir.

Ama bir spiral büyük olduğu oranda, dışarı atılma tehlikesi artar. Yaygın olarak kullanılan modeller arasında, hastaların yüzde 8′inde dışarı atılma olasılığı vardır. Bu, gebeliği önleyici bu yöntemin ikinci büyük sakmcasıdır. Bu yüzden, spiralin yerinde durup durmadığı düzenli olarak denetlenmelidir. Araca bağlı ve dölyatağı boynundan sarkan bir iplik sayesinde, kadın bunu kendi kendine de yapabilir.

O halde yeni bakirli spiralin, kısaltılmış boyuna karşın nerdeyse mutlak bir güven sağlama ve küçültülmüş boyutu sayesinde dışa atılma tehlikesinin azalması gibi ikili bir üstünlüğü vardır. Geriye, ilk sonuçların kanıtlanması kalmaktadır. Ama, şimdiden, bakır telli spiral, doğum kontrol hapının ciddi bir rakibi olma yolundadır.

Kullanım

Spiraller ancak, bu araçların yerleştirme biçimini iyi bilen hekimler tarafından yerleştirilmelidir.

Spiral yerleştirilmeden önce, kadına eksiksiz bir kadm ve doğurn muayenesi uygulamak gerekir: Dölyolu salgısında kanser araştırılması; hiç çocuğu olmamış kadınlarda spiral yerleştirilirken bir oluşum bozukluğunun ortaya çıkarılması; hiç bir enfeksiyon ve yaralaşma olmaması gereken dölyatağı boynunun özenle muayenesi.

Bir spiralin yerleştirilmesinin 3 evresi.— A. Bir boru yardımıyla spiralin dölyatağı içine sokuluşu.— B. Spiralin serbestleştirilmesi.— C. Spiral yerine konmuş, dölyatağı içindeki varlığını kanıtlayan küçük yumuşak bir iplik dçlyolundan sarkmaktadır. Spiral} bir uzman tarafından, mikroptan arındırma koşulları altında yerleştirilmelidir.

Spiral, dölyatağı boynu o dönemde daha çok açık olduğundan, genellikle âdet kanamaları sırasında yerleştirilir; araç yerleştirilirken, dölyatağı boşluğunu enfeksiyondan korumak için mikroptan arındırma önlemleri alınmalıdır. Dölyatağı boynu genişletilmeden (en azından daha önce gebelik geçirmiş kadında) dölyatağı boşluğuna sokulan plastik bir boru aracılığıyla, spiral, dölyatağı içine yerleştirilir. Böylece spiral, dölyatağı boşluğu içindeki yerine yerleşir ve hemen ilk biçimini alır. Bu girişim kolaydır, bedende hiç bir genel tepkiye yolaçmaz. Birkaç dakika içinde, hekimin muayenehanesinde, uyuşturmaya başvurmadan gerçekleştirilir; yalnızca, bir süre önceden yatıştırıcı bir fitil konur. İşlemin ağrıya yolaçmasma çok ender raslanır. Sonradan, her spiral taşıyan kadının aracı «denetlemeyi» öğrenmesi gerekir; sık sık küçük yumuşak ipliğin dölyolunda durup durmadığına bakmalı ve spiralin dölyatağı ağzından çıkmaya başladığını hissetmemelidir. Ayrıca, bir kadın hastalıkları uzmanı tarafından en az yılda 2 kez muayene edilmelidir.

Bir spiral ne kadar süreyle yerinde tutulabilir? Rahatsızlık vermediği sürece yerinde bırakılması uygun olur: Akıntıya, kanamalara ya da ağrılara neden olduğu anda, değiştirilmeli ya da kesinlikle çıkarılmalıdır.

Genellikle, bir spiral 1-2 yıl boyunca yerinde bırakılır; ama hekime başvurmaya hiç gerek duymadan daha uzun süre spiral taşıyan kadınlar da görülmüştür. Ne var ki bu tutum, şiddetle eleştirilmektedir.

Spiralin etki biçimi

Spiralin etki biçimi, pek çok bilimsel, ahlaksal ya da dinsel tartışmanın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Etki biçimini belirlemek güçtür. Bu konudaki varsayımlar son derece çeşitlidir ve hiç biri henüz kanıtlanmamıştır.

Spiral, spermatozoyitlerin dölyatağı boşluğuna çıkmasını ya da yumurtlamayı engellemez; yumurtanın yuvalanmasını engelleyecek süreğen bir enfeksiyona da yolaçmaz.

Büyük bir olasılıkla, dölyatağı boşluğu içinde aracın varlığı, mekanik refleks yoluyla dölyatağı borularında bir hareket artışına, dolayısıyle yumurtanın yolalışında da bir hızlanmaya neden olmakta, böylece dölyatağı boşluğuna erken düşen yumurta, orada yuvalanamamaktadır.

Gerçekten bu yuvalanma, duyarlı ve düzenli bir mekanizmayla oluşur; yumurtanın dölyatağı boşluğuna erken ya da geç ulaşması, yuvalanmanın engellenmesine yeterlidir. Dölyatağının sürekli küçük kasılmaları da yumurtanın yerleşmesini engelleyebilir. Spiralin varlığı, dölyatağı mukozasında değişikliklere de yolaçabilir (dolayısıyle yuvalanma olanaksızlaşır). Mekanizması ne olursa olsun, dölyatağmda spiralin bulunmasının, yumurtanın yuvalanmasını engellediği söylenebilir.

Her spiral 2 bölümden oluşur: Değişik biçimlerde, plastikten, hattâ madenden (en yenileri bakırdandır) dölyatağı içi bölümü; geri çıkarmayı ve yerinde olup olmadığını denetlemeyi sağlayan dölyolu bölümü.

Önemli ahlaksal ve dinsel tartışmalara yolaçan bir sorun da, aracın yumurtanın döllenmesinden önce mi, sonra mı etkisini gösterdiğidir. Gerçekten, bu soruyu yanıtlamak olanaksızdır. Yumurta, spiral yerleştirilmiş dölyatağı içinde yuvalanmaz, ama önceden spermatozoyit tarafından döllenmiş olabilir. Dolayısıyle yaşamın döllenmeyle başladığını kabul edenler, spirale karşı çıkarlar.

Bu yüzden, etki mekanizması ne olursa olsun, spiralin çocuk düşürten bir araç olmadığını iyice belirtmek gerekir. Bir düşükte, dölyatağı boşluğunda yuvalanmış bir yumurta yerinden sökülür; oysa spiral, yumurtanın yuvalanmasını önler. Bu çok ince bir ayrım olmakla birlikte, geçerlidir.

Spirallerin etkililiği

Spiral, kusursuz denebilecek bir doğum kontrol aracıdır; ama etkililiği mutlak değildir. Yerleştirilmiş olmasına karşın, yumurta yuvalanabilir. Spiral taşıyan kadınların yüzde 3-4′ünde gebelik gözlenmektedir. Bakır telli spirallerde bu oran yüzde 1-2′ye düşer.

Yerleştirilmiş bir spirali gösteren röntgen filmi. Spiralin, dölyatağı borularının hareketliliğini artırarak, dolayısıyle de yumurtanın ilerleyişini hızlandırarak etki gösterdiği sanılmaktadır.

Spirale karşın gebelik gerçekleşirse, bütünüyle normal olarak gelişir ve aracın varlığının çocuk üstünde hiç etkisi olmaz. Gebelik sırasında araç, çoğunlukla dışarı atılır; atılmazsa, doğum sırasında eten içinde bulunur. Ama, gebelikten korunmak için bu yöntemi seçmiş olan, spirale karşın gebe kalan kadını, bu ayrıntılar çok az ilgilendirir.

İhtilatlar

Gebeliği önleyici yöntem olarak spirallerin kullanımının yaygınlaşmasını bu ihtilatlar engellemektedir. Oysa çok ender raslanırlar ve spiral, aracın kullanılamayacağı durumları çok iyi bilen deneyimli bir doktor tarafından takıldığında, söz konusu ihtilatlardan korunmak oldukça kolaydır.

Çok çeşitli ihtilatlar gözlenebilir.

Yerleştirme sırasında ortaya çıkan ihtilatlar

Çoğunlukla heyecana bağlı ya da aygıtın yerleştirilmesi sırasındaki ağrının neden olduğu ciddi bayılmalara raslanabilir. Aracın yerleştirilmesi sırasında apansız bir kanama ortaya çıkabilir. Dölyatağı delinebilir: Spiral dölyatağı kasını geçer ve barsak kıvrımlarının arasından karın zarı içine gelir; bu durumda hastaya genel uyuşturum altında cerrahi girişim uygulanarak karın açılır, spiral bulunur ve dölyatağındaki zarar (yırtık) onarıhr. Bununla birlikte halka biçimi spiraller, dölyatağı delinirse barsak tıkanmalarına yolaçabilirler. Bir barsak kıvrımı halka içine geçebilir.

Yerleştirmeden sonra ortaya çıkan ihtilatlar

Bunlar en sık raslanan ihtilatlardır. En çok ağrılar, kanamalar, enfeksiyonlar gözlenir. Bütün bu sıkıntılar, hemen her zaman spiralin çıkarılmasını gerektirir.

Dışarı atımlar

Aracın dışarı atılması, ilk yıl süresince ve genellikle ilk 3 ayda gözlenir; bunun için, spiral takılmış her kadından, dölyolu dibinde durması gereken ipliğin varlığını düzenli olarak denetlemesi ve dölyatağı ağzından dışarı ucu çıkan sert bir nesne duyduğunda hekime başvurması istenir.

Gebelikler

Spirale dokunulmamak koşuluyla, genellikle gebeliklerin sonuna kadar çok iyi evrim gösterdiklerini görmüştük. Ama çocuk istemeyen bir kadın için, gebelik de bir ihtilat sayılır.

Sonuç

Spiral, gebelikten korunmada en iyi yöntemlerden biridir. Kadını haplara bağlı kalmaktan ya da beden ısısını ölçme zahmetinden kurtarma üstünlüğü vardır. Buna karşılık, bazı kadınlar spirale katlanamazlar ve spiral, gebelik tehlikesine karşı mutlak bir güvence oluşturmaz. Ayrıca, mutlaka deneyimli bir hekim tarafından yerleştirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Döl Yatağı Borularının Bağlanması

Bazı ülkelerde dölyatağı borularının bağlanması, bir yandan yasal ve ahlaksal, öte yandan da dinsel ve ruhsal bir sorun oluşturur.

Tıbbi gereklilikler

Süreğen akciğer hastalıklarında, ameliyat edilemeyen ya da ameliyattan sonra tekrarlayan kalp hastalıklarında, süreğen böbrek iltihabı, böbrek veremi gibi böbrek hastalıklarında, tekrarlanan sezaryenler gibi doğumla ilgili hastalıklarda, mültipl skleroz, kas yorgunluğu hastalığı, erken bunama, şizofreni gibi sinirsel ve ruhsal hastalıklarda, Basedow, Addison gibi hormon hastalıklarında, bir kulak hastalığı olan otosklerozda ve kötücül urlarda, bu girişim uygun görünmektedir.

Boruları bağlama tekniği

Dölyatağı borularında sürekli bir tıkanıklık, çeşitli biçimlerde gerçekleştirilebilir. En yalın ve yaygın olanı Pomeroy yöntemidir. Bu yöntem, bir kıskaçla yakalanan dölyatağı borusuna, boruyu ezmeden bir kulp yapmaya dayanır. Kulbun tabanına l nolu kromlu katgütle bir düğüm atılır ve kulp makasla kesilir. Böylece, dölyatağı borusunun yaklaşık 2 sm’lik bir bölümü çıkarılmış olur. Kromlu katgütle atılan dikiş yavaş yavaş erir ve iki ucun arasının giderek açılmasını sağlar. Sezaryenden, dölyatağı çıkarma ameliyatından ya da doğumlardan sonra yeğ tutulan bir yöntemdir. Madlener ameliyatı uzun süre başlıca yöntem olmuştur; ama bağlanmadan önce dölyatağı boruları iyice ezildikleri halde yeniden geçirgenlik kazanmaya başladıkları için, günden güne bırakılan bir yöntemdir. Aşağı yukarı Pomeroy yönteminin aynıdır. Önce dölyatağı borusunun bir kıvrımı kaldırılıp tabanı düzeyinde kıskaçlarla ezilir; daha sonra halkanın ezilen her bölümüne, erimeyen bir dikiş atılır.

Ateş her zaman aynı termometreyle, sabah uyandıktan sonra yataktan kalkmadan, aynı saatte ölçülmeli ve hemen bir grafik üstüne işaretlenmelidir.

Çağdaş bir teknik

Gözün denetimi altında karın içine bakma muayenesi yardımıyla karın içinde uygulanan bu kısırlaştırma işlemi, yeni kullanılmaya başlanan bir tekniktir.

Dölyatağı borularını bağlama tekniği.
— 1. Noktalı çizgi, keşi çizgisini belirtmekte, düğüm borunun her iki ucunu yerinde tutmaktadır.
— 2. Girişimden sonraki görünüm, bağlama ipi kısa sürede eriyecektir.
— 3. Aylarca sonraki sonuç.

İyi yanları

Çok kısa bir süre hastanede yatmanın yeterli oluşu, çok küçük bir keşi çizgisiyle gerçekleştirilmesi, bu yöntemin başlıca üstünlüğünü oluşturur.

Dölyatağı borusu belirli bir bölümde ısıyla yakılır. Giriş yolu karın içine bakma muayenesinin aynıdır ve girişim, göbek düzeyinden, içeri sokulan optik bir sistemle donatılmış bir boru aracılığıyla gerçekleştirilir.

Sakıncaları

Çok deneyimli cerrahlar gerektirmesi, dölyatağı borusunun ısıyla yakılmasından sonra oluşan kabuğun düşmesi sırasında ortaya çıkabilen ve kanamayı durdurmak için yeniden bir girişim gerektiren ikincil kanama tehlikeleri, bu tekniğin en önemli sakıncalarıdır.

Sonuç

Bütün eleştirilere karşın, dölyatağı borularının bağlanması çok iyi bir doğum kontrol yöntemidir. Özellikle kadının annelikten kesinlikle vazgeçtiği durumlarda en iyi yolu oluşturur.

Genital Enfeksiyonlardan Korunmanın 10 Altın Kuralı

1. Doktor aksini önermedikçe vajinanın içini yıkamaya yönelik üretilen hijyen ürünlerini kullanmamalısınız.
2. Tuvalet sonrası temizlik önden arkaya (vajinadan anüse) doğru yapılmalıdır.
3. Genital bölgenin kuru tutulmalıdır. Mantar ve diğer bakterilerin nemli ve sıcak ortamlarda daha kolay üremesi nedeniyle genital bölgenin kuru kalması önemlidir. İç çamaşırı günlük değiştirilmeli, naylon yerine pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli, dar pantolon, çorap ve iç çamaşırı kullanmamalıdır.
4. İlişki sonrasında ve diğer tüm zamanlarda idrar yapma ihtiyacı ortaya çıktığında asla ertelenmemelidir.
5. Tam hazır olunmadan (yeterli kayganlık oluşmadan) ilişkiye başlanmamalıdır. Bu önlem mekanik tahrişe meydan vermemek açısından çok önemlidir. Gerekirse doktor tavsiyesi ile kayganlaştırıcı ilaçlar kullanılabilir.
6. Adet kanaması döneminde olan kadına iş yaşamında, sosyal aktivitelerinde hareket serbestliği sağlaması, denize girebilme imkânı vermesi için üretilen vajinal tamponların kullanımında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta tamponun sık sık değiştirilmesinin ihmal edilmemesidir. Vajinal tamponu yerleştirdiğiniz andan itibaren kanla temas sonrasında bakteriler hızla çoğalmaya başlar.
7. Cinsel yolla bulaşan hastalık riski altında olan biriyle cinsel ilişkiye girileceğinde partnerden kesinlikle prezervatif kullanması istenmelidir. Unutulmamalıdır ki cinsel yolla bulaşan hastalıklar erkekten kadına daha kolay bulaşırlar.
8. Ağda ve jilet, genital kılların giderilmesinde oldukça etkilidir. Ancak bu iki yöntem kıl köklerinin enfeksiyonunu kolaylaştırır ve genital bölgenin daha kolay tahriş olmasına neden olur. Genital bölge için geliştirilmiş aletlerden faydalanmak veya makas kullanmak özellikle genital bölgeleri enfeksiyona ve tahrişe duyarlı kadınlarda daha iyi bir seçenek olabilir.
9. Klozet kapağının üzerine serilen tek kullanımlık kâğıtlar ülkemizde de giderek yaygınlaşmakta ve hatta büyük marketlerde bu kâğıtlar herkesin cebinde taşıması için uygun bir şekilde paketlenmiş olarak satılmaktadır. Bu kâğıtları mutlaka kullanmalı.
10. Düzenli olarak jinekolojik muayeneden geçilmelidir.

Aile Planlaması (Doğum Kontrol Yöntemleri)

Rahim ile yumurtalıklar arasında kalan tüplerin cerrahi olarak bağlandığı kesinlikle çocuk istemeyen kadınların tercih ettikleri bir yöntemdir. Bağlandıktan sonra geri açılması için yapılan operasyonlarda başarı oranı düşüktür. Koruyuculuğu hemen başlar.

Vazektomi (Erkek ):

Üroloji uzmanı tarafından lokal anestezi ile yapılan 15-20 dk.lık bir işlemdir. Cinsel fonksiyonları etkilemez. Sperm kanalları bağlanır. Koruyuculuğu hemen başlamadığından ilk zamanlarda kondomla korunmak gerekir.

KALICI OLMAYAN YÖNTEMLER

Doğum kontrol hapları:

Kombine oral kontraseptifler estrojen ve progestin içeren doğum kontrol aile planlaması yöntemidir. İçerdiği estrojen hormonu sayesinde yumurtlamayı baskılarken progesteron ile spermin rahim ağzından geçişine engel olur. Bir kutuda 21 hap vardır. Siklusun 1–21.günleri arası kullanılıp 7 gün ara verilir. Bu sürede 3–4 gün adet görülür. İki kutu arasında mutlaka adet görülmelidir. Adet görülmezse yeni kutuya başlanmamalı ve öncelikle bir gebelik testi yapılmalıdır Düzenli kullanıldığında koruyuculuğu %99’dur. İlk kez başlayacak olanların ilk hapı adet başlangıcının tercihen birinci veya ikinci günü almaları gerekir. 5. günden sonra alınmaları sonucunda gebelik oluşabilir. Bir tane hap alınmayıp unutulursa ve bir gün sonra hatırlanırsa hemen unutulan hap alınır. O gün içinde normal vakitte sıradaki hap da alınarak kutuya devam edilir. İlaç üç günden daha fazla unutulursa kalan tabletler yine düzenli olarak alınmaya devam edilir, ancak o ay prezervatif gibi ek bir korunma yöntemi uygulanmalıdır.

Doğum kontrol hapları; yeni evli olup hemen çocuk istemeyen çiftler için en uygun seçenektir. Yeni evlenecek çiftler kullanmaya evlenmeden 1 ay evvel başlamalıdırlar.

Bilinenin aksine bir süre kullanılıp bırakıldıktan sonra asla kısırlık yapmazlar. Aksine Kısırlık tedavisinden önce yumurtalıkları kısırlık tedavisine hazırlamak için kullanılır.

Doğum kontrol hapları sanılanın aksine hormon düzensizliği yapmaz, hatta olan hormonal düzensizlikleri azaltır.

Emzirme döneminde doğum kontrol hapı olarak “sadece progesteron içeren doğum kontrol hapları (minipill’ler)” tercih edilebilir. Minipill’ler kullanılacaksa hep aynı saatte almaya dikkat edilmeli, 3 saatten fazla olan gecikme durumlarında korunma için 48 saat boyunca ilave bir yöntemle korunma sağlanmalıdır. Emzirmeyi düşünmeyenlerde ise doğumdan 6 hafta sonra kombine haplara başlanabilir.

Kimler kullanamaz:

* 35 yaş üzeri Sigara içenler
* Kalp, damar ve karaciğer hastaları
* Migreni olanlar
* Memede şüpheli kitlesi olanlar
* Diabetes mellitusu hastalar

Nedeni belirsiz adet kanaması düzensizliklerinde doğum kontrol hapları kesin olarak kullanılmaz.

Yararları:

* Rahim ve yumurtalık kanserini önler
* Dış gebeliğin önlenmesi
* Endometriosis oluşumunda azalma
* PID riskinde azalma
* Kemik yoğunluğu artar
* Demir eksikliği anemisi düzelir
* Dismenoreyi azaltır.
* Adet siklusu düzene girer.
* Akne ve kıllanma PCO tedavisinde kullanılır.
* Doğum kontrol ilaçları premenstrüel sendrom(PMS) tedavisinde de kullanılır.

Doğum kontrol hapları rahim ağzı(cerviks) kanserlerini artırabilir. O yüzden yılda bir kez smear (rahim ağzı kanser tarama) testi yaptırılmalıdır.

En sık görülen yan etkisi hafif bulantıdır. İlk günlerde olan ve genelde geçici olan bu durumda bulantı giderici ilaç kullanılabilir. Bununla beraber ilk üç ayda hafif ara kanamaları yapabilir. Bu da geçici bir durumdur. Bu kanama üç aydan uzun sürerse ilacı değiştirmek gerekebilir. Doğum kontrol hapı içerisindeki estrogenler vücutta su tutucu, progesteron ise iştah açıcı etkiye sahiptir. Bu etkiler kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Piyasada değişik isimde ve içerikte birçok doğum kontrol hapı olduğundan dolayı kullanmadan evvel mutlaka doktorunuza danışın.

Aylık koruyucu iğneler:

Her 3 ayda bir uygulanan 150 mg medroksiprogesteron asetat içeren Depo provera ve aylık uygulanan 25 mg MPA ve 5mg estradiol sipionat içeren Mesigyna’dır. Koruyuculuğu %99’dur. Kas içine enjekte edilir. En sık yan etki adet düzensizliği yapmasıdır. Enjeksiyonlar yumurtlamayı baskılayarak iş görür. Eğer anne emziriyorsa 6. haftada emzirmiyorsa 3–4. haftalarda ilk akıtma yapılır. Kullanılması sakıncalı durumlar doğum kontrol hapları ile aynıdır.

Ertesi gün hapları:

Kondom yırtılması gibi acil durumlarda ilk 72 saat içinde alınan ve döllenmiş yumurtanın rahim iç zarına tutunmasını önleyen yüksek östrojen ve progesteron içeren haplardır. Sürekli kullanımı sakıncalıdır. Oluşmuş gebeliğe etkisi yoktur. Yan etki olarak aşırı bulantı ve baş ağrısı yapabilir. İlk dozdan 12 saat sonra doz tekrarlanmalıdır. Bu yöntem ile gebelik oranı %1,1’dir.

Deri altı implantları:

Kolun iç kısmına uygulanan 4 cm uzunluğu 2 mm genişliğinde kibrit çöpü büyüklüğünde plastik bir çubuktur. Ülkemizde şuan 216mg levonorgestrol içeren Norplant ve 68mg etonorgestral içen İmplanon bulunmaktadır. Servikal mukusun koyulaşıp sperm geçişini önler, endometrial dokuyu bozarak döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasını önler. Uygulama eğitimini almış bir uzman tarafından siklusun ilk 5–7.günlerinde olup daha ilk siklusta yumurtlamayı engelleyebilir. uygulama 1-2 dk.lık bir işlem olup etkinlik 8.saatte başlar 3- 5 sene sürer.İstenildiğinde cerhi bir işlem ile çıkarılabilir. Emzirenlerde 3–4. haftalarda emzirmeyenlerde 6.haftada takılabilir. Sadece progestajen içerdiğinden süte zararlı bir etkisi yoktur. En sık görülen yan etki düzensiz kanamalar ve aşırı baş ağrısıdır. Etkinliği %99’dur. Kullanılması sakıncalı durumlar OKSA ile aynıdır.

Rahim içi araç (Spiral):

Rahim içine takıldığı andan itibaren yabancı cisim reaksiyonu yaratarak döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasını önler. RİA’ lar takılır takılmaz korumaya başlar ve çıkarıldıkları andan itibaren koruyuculukları biter. Koruyuculuk süresi değişkendir. Bu süre genellikle 5–10 yıl arasında olmakla birlikte, etkinliği arttırmak için ve koruyuculuğu garanti altına almak için spirallerin 5 yılda bir değiştirilmesi uygundur. Spiralin genellikle adet döneminde takılması tercih edilir. Bu; âdetin başı, ortası, sonu ve hatta adetten sonraki 1–2 gün içinde olabilir. Ayrıca bu şekilde her hangi bir gebeliğin olmadığından da emin olunmuş olur.

Takılmasının daha kolay olması nedeniyle adet kanamasının son günleri genel olarak tercih edilir. Çıkardıktan sonra hemen gebe kalınabilir. Sebebi bilinmeyen vajinal kanamalar, Pelvik inflamatura hastalık, rahim ağzı yaraları ve rahim ağzı kanserinde vajinal akıntılı enfeksiyonlarda, bakır alerjisi olanlarda dış gebelik hikâyesi olanlarda uygulanması sakıncalıdır.

Takıldıktan sora bel ağrısı adet düzensizliği yapabilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyucu değildir. Uygulamadan sonra ağır kaldırılmamalıdır. Yerinden kayma durumunda rahim içi ya da dışı gebeliğe neden olabilir. RİA takılmasını takiben ilk adet kanamanızdan sonra mutlaka ilk kontrolünüze gitmelisiniz. Bu kontrolde spiralinizin yerinde olup olmadığına ve herhangi bir enfeksiyon bulunup bulunmadığına bakılacaktır. Her şey yolundaysa yılda bir kez kontrole gitmeniz önerilir. Beş yılsonunda spiral aynı kontrol seansında çıkarılıp bir yenisiyle değiştirilebilir.

Sürekli lekelenme, aşırı adet kanaması ve aşırı kramp tarzında ağrılarda ise doktora en kısa sürede başvurmak gerekir.

RİA kullanırken aşağıdaki durumlar ortaya çıkarsa zaman kaybetmeden doktorunuzu aramalısınız:

* Adet gecikmesi olması
* Şiddetli kasık ağrısı veya kramplar
* Baygınlık hissi
* Açıklanamayan ateş ve titreme
* Kötü kokulu akıntı, adetlerde veya ilişki sonrası koku hissetme
* Anormal vajinal kanamalar, şiddetli sancılı adet veya ara kanamaları

Normalde RİA ilişki sırasında hissedilemez. Eğer eşiniz hissettiğini söylüyorsa RİA yerinden kaymış olabilir.

Bu kontrollerde, yine yılda bir kez çok önemli bir test olan PAP smear testini de yaptırabilirsiniz.

Progestronlu RIA
Çubuğunda hormon içeren spiraller, normal spirallerin “Rahim İçi Alet (RİA)” adından çok, içerdiği hormon sayesinde “Rahim İçi Sistem (RİS)” olarak adlandırılmaktadırlar. Türkiye’de bulunan ve yaygın kullanılan tek hormon içeren spirali “Mirena” dır.

Etki mekanizması spiral ile aynıdır. Ek olarak, üzerinde taşıdığı progesteron hormonu rahim iç dokusunu incelterek gebeliği önlemedeki başarıyı arttırmaktadır.

Doğum kontrol yöntemi olarak kullanımının yanı sıra, adet kanamalarının aşırı olduğu durumlarda tedavi amacıyla da kullanılmaktadır. Adet kanamasının miktarını genel olarak azaltır. Bu nedenle özellikle adet kanamasından şikâyet eden hanımlarda tercih edilebilir.

Özellikle menopoz öncesi dönemde sık adet kanamaları ve bu adet kanamalarının kanser öncüsü bir lezyona bağlanmayan hastalarda tedavi amaçlı mirena uygulaması yapılabilir.

Yine, küçük miyomlardan ötürü adet düzensizlikleri ve aşırı kanaması olan ve ameliyat yapılması düşünülmeyen kişilerde mirena uygun bir tercihtir.

Bunun yansıra diğer spirallere göre daha sıklıkla dış gebelik riski taşır. Maliyetinin diğer spirallere göre daha fazla olması Mirena ile ilgili bir dezavantaj olup. Etkinliğinin yüksek olması nedeniyle bu dezavantaj göz ardı edilebilir.

Takvim yöntemi:

En kısa siklustan 18 en uzun siklustan 11 çıkarılarak fertil günler belirlenir.28günde bir adet gören bir kadında normalde âdetin 14–16.günlerinde yumurtlama olur. Spermin yaşam süresi 72 saat olduğuna göre yumurtlamadan 3 gün önce ve sonrası riskli günlerdir. Yine de güvenli bir metod olmadığından önerilmez.

Spermisit:

İlişkiden 15 dk evvel vajene uygulanır. İlişkiden sonra vajen yıkanmaz 6-8 saat kalmalıdır, Spermi deterjan etkisi ile hareketsizleştirir. Vajenden emilmez oluşan gebeliğe zararı olmaz. Güvenirliliği düşüktür.

Prezervatif

Klasik doğum kontrol yöntemleri arasında prezervatif doğum kontrolü yanı sıra cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı da koruyucu olması avantajından dolayı özellikle çok partnerli kişilerce tercih edilmeli.

Diyafram

Doğum kontrol yöntemleri arasında kadın prezervatifleri (femidom), özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma görevini kendi üzerine almak isteyen bayanların tercihi. Kadın doğum uzmanınızın vereceği kısa bir eğitim ile kolaylıkla uygulayabileceğiniz bu yöntem ilişkiden saatler önce uygulanarak ilişki sırasında yaşanacak stresleri ortadan kaldırıyor.

Gebelikten Korunma Yöntemleri

Gebelikten Korunma Yöntemleri

Günümüzde yaşam koşulları, ailelerin çocuklarına daha iyi bir gelecek sunabilmeleri için aile planlaması yapmalarını öngörmektedir. Daha iyi bir anne baba olmak ve çocuğunuzu gelecekte mutlu edebilmek için gebelikten korunma yöntemlerinden biri mutlaka size uygun olacaktır.


ALT KONULAR
Prezervatif (Kaput)
Haplar
Diyafram
Spiral
Tüplerin Bağlanması
Rahim Başlığı
Servikal Kap
Vajinal Sponge (sünger)
Spermisidler
Norplant Sistemi
Doğal Yöntemler
İmplant Sistemi

Kaynak: ailem.com'dan alınmıştır

Keyifli Bir Cinsel Yaşam

Ülkemizde aile planlaması, tüm dünyada olduğu gibi, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamına alınmıştır. Artık insanlar riskli ilişkiler veya istenmeyen gebeliklerden nasıl korunacağını öğrenebilmekte ya da kolayca danışmanlık alabilmektedirler.

Şehirlerde uzman doktorlar ve aile planlama merkezleri, kırsal kesimde ise sağlık ocakları genellikle yeterli bilgi ve hizmetleri sunabilmektedir, en azından böyle olması gerektiğini düşünüyoruz. Bu konuda temel problem, gerek devlet gerekse özel kesimin insanlara ulaşmalarının zorluğundan daha çok eğitim ile bu hizmetleri insanların kendilerinin talep etmelerini sağlamaktır. Bir aile planlaması merkezi; tüm olanakları ile doğum kontrol yöntemlerini anlatmalı , insanları bilgilendirmeli ve uygulama yapabilmenin olanaklarını zorlamalıdır.

Tüm bireyler kendi doğurganlık davranışları konusunda doğru bilgiye dayalı, bilinçli ve gönüllü bir seçim yapmalıdırlar. Böylece istemedikleri gebeliklerden sağlıklı ve etkin biçimde korunabilirler. Başarılı aile planlaması için hizmet birimlerine başvuran kişilerin verilen hizmetten memnun kalması ve yöntemi kullanmayı sürdürmek için hizmet sisteminin kesintisiz olması önemlidir. Bu amaçla aile planlaması merkezlerinde uzmanlar devamlı eğitilmeli,hizmet standardı yükseltilmeli ve hizmetin sürekliliği sağlanmalıdır.

Aile planlaması yöntemlerinin kullanılmasının temel nedenlerinden biri düzenli ve korkusuz bir cinsel yaşamı , dolayısıyla bireylerin mutluluğunu sağlamak olmalıdır. Cinsel ilişki sırasında istenmeyen bir gebeliği önlemek için takvim yöntemi, geri çekme, prezervatif kullanma , vajinal duş-lavaj hem pratikte zor uygulanan, az güvenilir yöntemler , hem de ilişkide doyumu bozan faktörler olabilir. Ancak kondom (kadın veya erkekte) kullanımı cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmanın tek yoludur. Bu durumda ihtiyaçlar belirlenirken kişisel özellikler çok önemlidir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma yöntemleri sınırlıdır; ya hiç cinsel ilişkiye (özellikle tanımadığınız kişilerle) girmezsiniz , ya da sadece prezervatif (kondom) kullanarak cinsel ilişkide bulunursunuz!... Gebelikten korunma yöntemleri ise iki ana başlık altında incelenir;

Geri dönüşümlü yöntemler

* Rahim içi alet (RİA,Spiral) uygulaması (bakırlı ,hormonlu vb)
* Doğum kontrol hapları
* Aylık iğneler
* Üç aylık iğneler
* Cilt altı hormon implantları
* Geri çekme, Takvim, lavaj,duş vb
* Cinsel organların tam temasını engelleyen yöntemler( vagina veya penise takılan condom,diafram vb)

Geri dönüşümsüz yöntemler

* Endoskopik veya açık ameliyatla kadında tüplerin bağlanması
* Erkekte sperm kanallarının bağlanması ( vasektomi )

Tüm gebelikten korunma yöntemleri kişisel ihtiyaca göre planlanmalıdır. Planlama yapılırken çiftin veya bireyin durumu çok iyi araştırılarak uygun olabilecek yöntem veya yöntemler önerilmelidir. Kişilerin kendi kendilerine uygulayacakları yöntemlerin başarı tanımı ve başarısı kişiye göre çok büyük farklılıklar gösterir.

Bir yöntem sadece kullanıcının ihtiyaçları ve uygulama becerisine göre güvenilir veya az güvenilirdir. Cinsel ilişkinin eşler için ortak faydası doyum, güven, sevgi , mutluluk ve psikolojik rahatlamadır. Ancak zararlı olması kişilere göre değişen bir kavramdır. Şimdi (pek çok değişiklik tanımlanabilirse de) çiftlerin bazı özel durumlarına göre doğum kontrol yöntemlerini kısaca tartışacağız;

1. Bekar evlilik öncesi ilişkiyi onaylayan, başka ilişkileri (kadın ve erkek) olmayan bir çiftin temel korkusu gebeliktir. İlişkinin sıklığı ve çiftin hastalığı olup olmadığına göre kondom veya hormonal bir yöntem uygulanabilir. Eğer çift ayda bir kaç kez birlikte oluyorsa kondom öncelikle düşünülmelidir.
2. Daha özgür! bir cinsel hayatı olan ve sık eş değiştiren bir erkek veya kadında temel kaygı cinsel yolla bulaşan hastalıklar olmalıdır. Ve tartışmasız olarak yöntem kondom kullanımı olmalıdır.
3. Yeni evli henüz çocuk istemeyen bir çift geri dönüşümlü korunma yöntemlerini kullanmalıdırlar,bunlar (sigara içmeyen) kadında kombine hormonal yöntemler,sadece progesteron içeren iğne veya haplar , RİA ; erkekte prezervatif kullanımı olabilir.
4. Çocukları olan ve uzun süre çocuk istemeyen bir çift cilt altı implant veya RİA gibi , bir uygulama ile uzun süre kullanılabilecek yöntemler deneyebilirler, eğer hiç çocuk istemiyorlarsa geri dönüşümü (kendiliğinden) olmayan cerrahi yöntemlere baş vurabilirler.
5. Bizim ülkemizde pek sık olmasa da batı ülkelerinde çocuk istemeyip henüz bekarken geri dönüşümsüz yöntemlere başvuran ( kadın veya erkek) insanların sayısı hiç de az değildir. Ancak bu insanlarda 1 veya 2 no’lu duruma göre hastalıklardan korunmak için barier yöntemlerine başvurmalıdırlar.
6. Eğer doğum veya enfeksiyonlardan korunurken cinsel ilişkiden zevk alamıyorsanız, kondom kullanımı (direkt cinsel organların cilt temasını engelleyip uyarılmayı azaltması mümkün olduğundan) partnerinizin bulaşıcı bir hastalık taşıyıcısı olmadığını bilmek , belirlemek şartıyla bırakılmalıdır. Diğer yöntemlerin (haplar, iğneler,RİA,tüp ligasyonu ) cinsel istek üzerindeki etkileri kişiden kişiye değişebilmektedir. Cinsel ilişkiyi bozan tüm psikolojik , fizik ve sosyal faktörler düzeltildikten sonra sorun devam ederse yöntem sorgulanabilir.

Kısaca her çift veya birey kendini güvende ve mutlu hissettiği yöntemi bilerek, gönüllü olarak, doktorun rehberliği ile kendi seçmelidir. Çiftler veya kişiler tek tek tüm isteklerini veya isteklerini mümkün olan en yüksek oranda çözen yöntemleri deneyerek bulabilirler. Aynı koşullarda iki çift farklı yöntemlerle mutlu olabilir. Unutmayın, bu ihtiyaç ve kişisel farklılıklara bağlıdır!

Daha sağlıklı,daha güvenli ,daha korkusuz ,daha mutlu bir cinsel yaşam diliyoruz!...

Korunmasız İlişki Sonrasında Korunma

Acil korunma, korunmasız veya yetersiz korunma ile gerçekleşen bir cinsel ilişkiden sonraki ilk günler içinde yöntem kullanarak istenmeyen gebeliklerin önlenmesidir.

Yöntemlerle ilgili seçenekleri şöyle değerlendirebiliriz:

1. Doğum Kontrol hapları

2. Rahim içi araçlar (spiral)

Korunmasız bir cinsel ilişkiden sonra ilk 72 saat içinde doğum kontrol haplarıyla ya da ilk beş gün içinde rahim içi araç uygulanmasıyla istenmeyen gebelikler önlenebilir.

Haplar ne kadar erken ve kullanım tarifine uygun alınırsa, gebeliği önleme olasılıkları o kadar artar. Hapların doğru kullanımıyla her dört gebelikten üçü önlenebilir. Cinsel birleşmeden sonra ilk 5 gün içinde kullanılan rahim içi araç, gebelikleri yüzde yüze yakın bir oranda önleyebilir.

KULLANMA YÖNTEMLERİ

Gebelik için önlem alınmadan gerçekleşen cinsel ilişkiden sonra, istenmeyen gebelikleri önlemek için, aşağıdaki seçeneklerden birini uygulayabilirsiniz.

Hap kullanma seçeneği: İlişkiden en kısa süre sonra fakat 72 saat dolmadan

1) Düşük dozlu doğum kontrol hapları, 4 adet yutulur. Bu haplardan 12 saat sonra 4 adet daha alınır. Yani 12 saat arayla 4+4 toplam 8 adet hap yutulacaktır.

2) Yüksek dozlu doğum kontrol hapları, 2 adet yutulur. Bu haplardan 12 saat sonra 2 adet daha alınır. Yani 12 saat arayla 2+2 toplam 4 adet hap yutulacaktır.

Rahim içi araç (spiral) seçeneği

İlişkiden sonraki ilk beş gün içinde bir sağlık kurumuna başvurup size rahim içi araç uygulanmasını isteyebilirsiniz. Rahim içi araç uygulamasıyla acil olarak korunmak için adet görmüş olmak gerekli değildir. Ancak korunmasız ilişkiden önceki günlerde gebe olmadığınızdan emin olmalısınız.

DİKKAT

Doğum kontrol hapları farklı miktarlarda hormon içerir ve buna bağlı olarak acil korunma için kullanılabilecek miktarlar değişir. Yanda belirtilen dozajlara göre kullanınız. Haplar konusunda sağlık elemanlarından size yol göstermelerini isteyiniz.

YAN ETKİLERİ

Hapların geçici olarak hafif bulantı ya da kusmaya neden olabileceği bilinmektedir. Ancak kullanımdan yarım saat önce bulantıyı önleyici bir ilaç alarak bu durum önlenebilir. İlk iki saat içinde kusma olduğunda haplar tekrarlanmalıdır.

Memelerde dolgunluk ya da baş ağrısı olabilir. Beklenen bir başka etki de lekelenme şeklinde kanama olması ya da bir haftaya kadar görülen adet gecikmesidir. Bir haftadan uzun süren gecikmelerde gebe olma olasığını belirlemek için test yapılmalıdır.

Rahim içi araç uygulaması sonrası lekelenme gibi ya da daha fazla kanama görülebilir.

HERKES KULLANABİLİR Mİ?

Evet, zorunluluk halinde herkes uygulayabilir. Ancak sürekli kullanılacak bir yöntem değildir.

Önceden planlanmış bir cinsel ilişkiden sonra

Düzenli kullanılan gebeliği önleyici haplar üç gün üstüste unutulursa

Prezervatif yırtılınca ya da zamanından önce çıkarsa

Erkek geri çekme-dışa boşalma uygularken kontrol dışı bir boşalma olması halinde

Cinsel tecavüze maruz kalındıysa gebe olmamak için kullanılabilir.

SONRAKİ KORUNMA

Acil korunma amacıyla rahim içi araç, sizi etki süresi boyunca koruyacaktır.

Hapla devam etmek isterseniz adet sonrası yeni bir pakete başlayıp her gün bir tane alıp 21 gün sonra bir hafta ara vererek kullanmayı sürdürebilirsiniz.

Başka bir yöntem isterseniz ayrıca danışabilirsiniz.

KORUNMA YÖNTEMLERİ

Koruyucu haplar, depo provera (koruyucu iğne), rahim içi araç (ria), vazektomi (erkekte kanalların bağlanması), prezervatif, diyafram, tüp ligasyonu (kadında tüplerin bağlanması), doğal korunma.

DİKKAT : Buradaki yöntemler sadece bilgi amaçlıdır kesinlikle tedavi edici uygulamalar değildir lütfen uygulamadan önce mutlaka bir doktora danışınız.

Köpük, krem ve tablet (Cinsel ilişkiyi kolaylaştırıcı yöntemler)

Kadınlar tarafından hazne içine cinsel ilişki öncesi yerleştirilerek kullanılan bir yöntemdir. Her cinsel ilişki öncesi uygulanması gerekir.

Diğer yöntemlere göre daha az güvenilebilecek yöntemlerdir. Ama yine de doğru kullanıldığında etkili olan yöntemlerdir.

Bu maddeler spermin rahim içine ulaşmadan etkisiz hale gelmesini sağlarlar.

Her cinsel ilişkiden 5-10 dakika önce uygulanmalıdır. Cinsel ilişkiden 6 saat sonra hazne yıkanmalıdır.

Doğru kullanılmazsa gebe kalınabilir.

Bu ürünleri elde etmek kolay olmayabilir, fiyatları da oldukça pahalıdır.

Köpük veya krem hazne (vajina) içine yerleştirilir. (Sadece cinsel ilişki öncesi kullanılır). Güvenilir bir yöntem değildir.

Rahim İçi Araç (Spiral)

Spiral veya Rahim içi araç (RİA) ülkemizde ve dünyada en yaygın kullanılan yöntemdir.Asya ülkelerinde ve gelişmekte olan ülkelerde ilk ve en çok tercih edilen yöntem olmasına karşı A.B.D ve bir çok Avrupa ülkesinde doğum kontrol hapları ilk tercih edilen yöntemlerdir. Bu kadar yaygın kullanılmasının en büyük nedeni hastaya getirdiği maliyetin düşük olması ve kullanım kolaylığıdır.

Spiral (RİA) Nedir?, Nasıl bir araçtır ?

Yapısı genellikle T harfine benzeyen, geri dönebilir doğum kontrolü sağlayan ve ana yapısı kıvrılabilir polietilen olan küçük bir araçtır. Gövde üzerinde bakır tel sarılıdır. Bu bakır zaman içinde yavaş yavaş salınarak RİA' nın etki mekanizmalarından birini oluşturur. Günümüzde kullanılan modern spirallerin önerilen kullanım süreleri değişkendir. Üretici firmalar 3 yıl ile 10 yıl arasında değişen kullanım süreleri belirtmektedirler. Ülkemizde yaygın olarak takılan T spiralleri 5-10 yıl süreli koruma sağlamaktadır .
Büyük bir kısmı T şeklinde olmakla birlikte piyasada değişik marka ve yapılarda pek çok "ria" bulunmaktadır. Bunların etkinlik açısından birbirlerine üstünlükleri yoktur. Sadece bir kısmının boyutu küçük olup uygun rahimlere takılmada kolaylık sağlamaktadır.

Spiralin alt ucunda genellikle bir halkaya da topuz bulunur. Bu bölüme ipi bağlıdır. Bu ip pamuk ya da bazı doğal materyalden üretilmiş iplikler gibi sıvı çekerek şişmez. İpin görevi RİA çıkartılacağı zaman kolaylık sağlamaktır. Bunun yanı sıra kontrollerde ipin uzunluk ve durumu spiralin yerinden kayıp kaymadığının anlaşılmasında yardımcı olmaktadır.Genel olarak spiral çıkarma - çıkartma, spiral takma -taktırma kolay bir işlemdir.

Kaç çeşit spiral vardır?

Piyasada değişik yapı ve boyutta spiraller (ria)vardır. Markası ne olursa olsun hepsinin koruma mekanizması ve etkiliği aynıdır. Üzerindeki bakır miktarına göre maksimum kullanma yılları belirlenmiştir. Ülkemizde en çok T şeklinde olan bakırlı spiral kullanılmaktadır. Spiralleri içerdikleri maddeye göre sınıflandırmak gerekirse

* Bakırlı spiraller : Ülkemizde de en çok tercih edilen bu spirallerin Copper T, Nova-T ve Multiload isminde çeşitleri vardır. Doktorun tercihine göre kullanım için seçilirler. Multiload ‘ un küçük boy spirali mevcuttur ve rahmi küçük olan kadınlarda tercih edilmektedir.

* Hormonlu spiraller: Bulundurdukları haznede progesteron hormonu içerirler ve bu hormonu yavaş bir şekilde salgılayarak gebeliğe engel olurlar. Ülkemizde Mirena ismiyle satılmaktadır.

* Herhangi bir madde içermeyen spiraller: Bundan 10-15 yıl öncesi ülkemizde yaygın olarak kullanılmışlardır. ‘S’ şeklinde veya halka şeklinde olup üzerinde herhangi bir madde (bakır, hormon ) içermezler. Şu anda temin etmek mümkün değildir, satılmamaktadır.

Spiral (RİA) gebeliği nasıl engeller?.

Spiralin gebeliği engellemede ilk etkisi rahim içinden geçen sperm hareketlerini bakır aracılığı ile bozmasıdır. Ayrıca RİA üzerinde bulunan bakır yavaş yavaş salgılanarak rahmin içini döşeyen endometrium tabakasında inflamasyon adı verilen bir reaksiyona neden olur ve bu dokudan olan enzim üretimini değiştirir. Bu etki sonucu yumurta döllenmiş olsa bile rahim içinde tutunamaz. Öte yandan bakır prostoglandin adı verilen maddelerin üretimini etkileyerek gebeliği destekleyen hormonların üretimini bozar. Yani spiral hem döllenmeyi engeller hem de döllenme olsa bile bu embriyonun rahim içinde tutunma ve canlılığını devam ettirme şansını azaltır.

Spiralin güvenirliliği ne kadardır?

Spiral güvenirliliği en yüksek olan korunma yöntemlerinden biridir. Başarısızlık oranı yaklaşık %2’dir. Koruyuculuk spiral takıldığı andan itibaren başlar. Spiralin koruyuculuğu çıkarıldığı anda biter ve yumurtlama üzerine etkisi olmadığı için kadın tekrar gebe kalma yeteneğine kavuşur.RİA'nın cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı hiçbir koruyuculuğu yoktur. Bu nedenle bu hastalıklar açısından yüksek risk grubunda olan kadınlar pelvik enfeksiyon kolaylıkla gelişebileceği için mutlaka prezervatif kullanmalıdırlar.

Spiral kimler için uygun bir yöntemdir?

* 35 yaş üstü ailesini tamamlamış ve hormonal yöntem istemeyen kadınlar.

* Yüksek etkili, uzun süreli ve geri dönebilen bir yöntem arayanlar.

* Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için yüksek risk grubunda olmayan kadınlar.

* Emziren anneler .

* Sigara kullanımı ya da başka nedenler ile doğum kontrol hapı veya diğer hormonal yöntemleri kullanamayanlar.

* Her gün ilaç kullanmak istemeyen ,unutkan kadınlar.

Spiral takılması kimler için uygun bir yöntem değildir?

* Bilinen ya da şüphe edilen bir gebelik varlığı

* Cinsel yolla bulaşan bir hastalık varlığı

* Son 3 ay içinde endometrium enfeksiyonu geçirmiş olmak

* Son 3 ay içinde enfekte bir düşük olayı yaşamış olmak

* Kontrol altında genital enfeksiyon olması

* Sebebi bilinmeyen anormal vaginal kanama varlığı

* Bilinen yada şüphe edilen serviks veya endometrium kanseri olması

* Rahim ağzı ve/veya rahimde RİA'nın takılmasını olanaksız ya da tehlikeli hale getiren anatomik bozuklukların olması

* Büyük myomların mevcudiyeti

* PAP smear sonucunun normal olmaması

* RİA'dan daha küçük ve kısa bir rahim olması

* Bakıra alerjik olduğu bilinen kadınlar

* Vücutta tehlikeli miktarlarda bakır birikimi ile karakterize, nadir görülen genetik geçişli bir hastalık olan Wilson Sendromu varlığı

* Kronik bağışıklık yetersizliği varlığı.

Prezervatif kullanımı (Kondom kullanımı)

Lateks maddesinden üretilen, erkek cinsel organına takmaya uygun, içerisinde genellikle spermisit (sperm hücresini öldürücü) maddeler bulunan korunma araçlarıdır.

Ejakülasyon (boşalma) esnasında spermin kondom içinde hapsolarak kadın genital sistemine ulaşmasını engelleyerek etki eder.

Koruyuculuk oranı ve koruma süresi

*Kondomun koruyuculuk oranı ön planda uygulama şekline, ikinci planda kondomun kalitesine bağlıdır

*Her ilişki esnasında yeni bir kondom kullanılmalı ve orgazm sonrası çıkarıldıktan sonra penis başında az miktarda da olsa sperm bulunabileceğinden penis kadının genital sisteminden uzak tutulmalıdır.

*Kondom yanlızca "tehlikeli" günlerde uygulandığında koruyuculuk oranı düşer. Bu yüzden kadın siklusun hangi döneminde bulunursa bulunsan mutlaka her ilişkide kullanılmalıdır.

*En sık yapılan hatalı uygulamalardan biri de cinsel ilişkiye kondomsuz başlanması ve hemen orgazm öncesi dönemde takılmasıdır. Bu durum istenmeyen gebeliklerin oluşmasına neden olabilir. Zira ejakulasyon olmasa bile erkekten salgılanan sıvılarda az miktarda da olsa sperm hücreleri bulunmaktadır.

Kurallara uygun olarak kullanıldığında başarı oranı %70 civarındadır. Spermisit maddeler içeren kondomların koruyuculuk oranları daha yüksektir.Uygulanması

Cinsel ilişkiye geçmeden hemen önce erkek cinsel organına uygun bir şekilde takılır. Her kondom tek kullanımlıktır. Kimlerde uygulanması sakıncalıdır

Kadında ya da erkekte lateks ve/veya kondomun içerdiği spermisit ajanlara karşı aşırı duyarlılık olması durumunda kullanılmamalıdır. Avantajları ve gebelikten koruma dışındaki yararları

En büyük avantajı düzensiz cinsel yaşamı olan çiftler için en uygun korunma yöntemi olmasıdır. Ulaşılması kolaydır ve ucuzdur. Gebelikten koruması dışında AIDS ve Hepatit B ve C virüsü dahil tüm mikrobiyolojik etkenlerin cinsel ilişkide çiftin birinden diğerine bulaşmasını engeller. Bu özellik diğer korunma yöntemlerinin hiç birinde bulunmayan bir özelliktir.

Ayrıca antisperm (sperme karşı) antikorlarının oluşmasını önleyebilir. Bu özellik kadında eşinin spermlerine karşı antikor oluşumuna bağlı infertilite tedavisinde yararlı olabilir.Dezavantajları ve riskleri

Uzun süre kondom kullanan çiftlerde psikolojik cinsel işlev bozuklukları yaratabileceği söylenmesine karşın bu duruma ender rastlanır.
İlişki esnasında prezervatifin yırtılma riski her zaman mevcuttur. Yan etkiler

Bilinen bir yan etkisi yoktur. Uyarılar

Kondomun seçimi çok önemlidir. Üzerinde üretim tarihi ve son kullanma tarihi bulunan ve spermisit içeren kondomlar tercih edilmelidir.

Kondom kullanımında oluşan özel durumlar

*Kondomun yırtılması

Uygun kullanımda çok ender görülür. Kondom yırtıldığında gebelik riski ve cinsel yolla bulaşan hastalık etkenlerine maruz kalma riski kondom kullanmamış olanlardaki kadar yüksektir. Acil kontrasepsiyon uygulanması ve gerekirse enfeksiyondan korunmak için tedavi görülmesi amacıyla doktora başvurulması önerilir.

*Kondomun çıkartırken vajinada kalması

Bu durumda kadın ya da erkek dikkatli bir şekilde işaret ve orta parmaklarını vajinaya yavaşça sokup kondomu bulunduğu yerden çıkarmalıdır. Kondomun yırtılması esnasında ortaya çıkan riskler burada da geçerlidir.